Skip to content
Budownictwo pasywne jako wyraz idei ekorozwoju Utwórz PDF Drukuj Poleć znajomemu
19.11.2007.
ImageNa przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku nastąpił wielki powrót do ekologii. Wraz z końcem zimnej wojny uwaga świata została zwrócona na zagrożenia wynikające z zanieczyszczenia i dewastacji środowiska. Coraz częściej zaczęto przyjmować sustainable development (rozwój zrównoważony - ekorozwój) jako ideę wytyczającą nowe perspektywy dążeniom i działaniom państw na całym świecie. Idea ta na forum międzynarodowym oznacza równoległą realizację trzech grup celów: społecznych, ekonomicznych i ekologicznych.
W 1987 r. Wspólnota Europejska po raz pierwszy stwierdziła, że profesjonalna działalność związana z budownictwem jest w znacznym stopniu odpowiedzialna za standard środowiska naturalnego w skali globu. Obecnie w Europie budynki pochłaniają około 40% wykorzystywanej energii.[1] Zużycie energii rośnie każdego roku wraz ze wzrostem poziomu życia, z którym związane jest powszechne korzystanie z systemów klimatyzacji i ogrzewania. Stały wzrost zużycia energii przez budynki prowadzi do coraz większej emisji dwutlenku węgla przez ten sektor, co w konsekwencji powoduje efekt cieplarniany.
Odpowiedzią na niekorzystny stan rzeczy stała się optymalizacja technologiczna, poprawa efektywności wykorzystania zasobów przyrody oraz ograniczenie ilości odpadów. Dążenie do zmniejszenia zużycia paliw przyczyniało się do powrotu do realizacji budynków o niższych potrzebach energetycznych. Owocem tej filozofii jest m. in. budownictwo pasywne. Korzyści środowiskowe związane z niższym zapotrzebowaniem na energię to mniejsza eksploatacja paliw kopalnych (jako źródła energii elektrycznej) oraz związana z nią redukcja emisji gazów cieplarnianych.
Aby zobrazować ekologiczny aspekt budownictwa pasywnego dokonano porównania obciążenia środowiska wynikającego z użytkowania jednorodzinnego domu pasywnego i odpowiadającego mu skalą domu konwencjonalnego.
Obciążenie środowiska związane z użytkowaniem domu obrazuje bilans energetyczny. Jest to szacunkowe zestawienie zysków i strat termoenergetycznych wykonane podczas eksploatacji budynku. Analiza porównawcza opiera się na bilansie opracowanym w Pakiecie Wstępnego Projektowania Domów Pasywnych (PHPP), przez arch. T. Mielczyńskiego. Do porównania zakwalifikowano domy o zbliżonej powierzchni i układzie funkcjonalnym. Jako wzorzec dla obecnego standardu energochłonności nowoczesnego budownictwa w Polsce przyjęto projekt domu APS-105 autorstwa pracowni architektonicznej Archi-Projekt. Zestawiono z nim projekt domu pasywnego o nazwie "Rodzinny" z pracowni Kreślarnia. Oba obiekty zaprojektowano w technologii tradycyjnej - murowanej z drewnianą konstrukcją dachu. Główną cechą różnicującą porównywane domy jest architektura, mająca istotny wpływ na bilans energetyczny. Powierzchnia powłoki zewnętrznej domu APS-105 wynosi około 674 m2, natomiast ta sama powierzchnia dla domu "Rodzinnego" - około 513 m2. Różnica, narzucona rozwiązaniami przestrzennymi architektury, przemawia na korzyść domu pasywnego. Współczynnik kształtu A/V wynosi odpowiednio: 1,22 dla APS-105 i 0,92 dla "Rodzinnego", a powierzchnia przeszkleń w domu pasywnym jest 1,5 razy większa niż w domu konwencjonalnym.

Image
Projekt domu APS-105: wizualizacja

Image
Projekt domu APS-105: wizualizacja

Źródło: http://www.archi-projekt.com.pl - katalog internetowy pracowni Archi-Projekt.

Image
Projekt domu Rodzinnego: wizualizacja

Źródło: http://www.kreslarnia.wlo.pl - katalog internetowy pracowni Kreślarnia

Sumaryczne obliczeniowe zapotrzebowanie na energię do ogrzewania obu domów wynosi odpowiednio 111,8 kWh/(m2rok) dla APS-105, 11,2 kWh/(m2rok) dla "Rodzinnego".[2] Oznacza to, że aby zapewnić mieszkańcom komfort termiczny, dom pasywny w porównaniu z domem konwencjonalnym potrzebuje ponad dziesięciokrotnie mniej energii.
Poza zapotrzebowaniem na ciepło do całkowitej energii zużywanej podczas eksploatacji domu zaliczyć należy także energię potrzebną do przygotowania ciepłej wody użytkowej, energię wykorzystywaną jako prąd elektryczny oraz energię potrzebną do występującej w domu pasywnym wentylacji mechanicznej. Zagadnienie zapotrzebowania na prąd elektryczny zostaje pominięte w bilansie, gdyż w zbyt dużym stopniu zależy od przyzwyczajeń i potrzeb użytkowników. Nawet przy założeniu, że w obu omawianych przypadkach potrzeby te są podobne, wysokosprawne urządzenia domowe i wyposażenie budynku dedykowane domowi pasywnemu (ogniwa fotowoltaiczne, energooszczędne świetlówki, wysokiej klasy energetycznej sprzęt AGD) będą działały z korzyścią dla jego bilansu energetycznego. Wentylacja mechaniczna obecna w domu pasywnym ma relatywnie małe wymagania energetyczne. Do tego ułatwia stworzenie tak komfortowych warunków, że zbędne staje się stosowanie dodatkowej klimatyzacji. Zagadnienie przygotowania ciepłej wody użytkowej również zależy w dużym stopniu od użytkowników. Nie zmienia to jednak faktu, że, dzięki zastosowaniu kolektorów słonecznych, w domu pasywnym można pokryć ponad 60% rocznego zapotrzebowania na podgrzewanie wody użytkowej.
Sumaryczne obliczeniowe zapotrzebowanie na energię cieplną odnosi się do energii użytkowej, czyli tej wykorzystywanej przez konsumentów w postaci ciepła, ruchu mechanicznego bądź światła. Otrzymuje się ją przetwarzając nośniki energii pierwotnej, którymi są konwencjonalne paliwa energetyczne (paliwa kopalne) i odnawialne źródła energii. W Polsce podstawowym paliwem dla energetyki jest węgiel, dominujący w strukturze wytwarzania energii elektrycznej. Produkuje się z niego około 95% energii elektrycznej. Do produkcji 1 kWh w 2004 roku potrzeba było 400 g węgla kamiennego,[3] natomiast emisja CO2 związana z wyprodukowaniem 1 kWh energii w Polsce wynosi 960 g.[4] Podsumowanie zużycia energii pierwotnej na skutek rocznego użytkowania porównywanych domów zawiera poniższa tabela.

Obciążenie środowiskowe powstałe na skutek rocznej eksploatacji porównywanych obiektów.

 Rodzaj obciążenia

APS-105

Rodzinny

 Sumaryczne zapotrzebowanie na energię cieplną [kWh/(m2rok)]

111,8

11,2

 Węgiel kamienny [kg/(m2rok)]

44,7

4,5

 Emisja CO2 do atmosfery [kg/(m2rok)]

107,3

10,8

Źródło: Opracowanie własne - Kinga Jackl.

Główną korzyść środowiskową, wynikającą z użytkowania domu pasywnego, w porównaniu z budynkiem konwencjonalnym, stanowi redukcja emisji CO2. Użytkowanie obiektu pasywnego skutkuje blisko dziesięciokrotnie mniejszą emisją gazów niż użytkowanie porównywalnego budynku konwencjonalnego. Inne ważne korzyści środowiskowe to: redukcja emisji innych szkodliwych gazów  (SO2, NOx), a także zmniejszenie zużycia energii, a dzięki temu - surowców energetycznych.
Dom pasywny jest przykładem technologii zrównoważonego rozwoju. Obok korzyści środowiskowych obiekt taki przynosi także korzyści ekonomiczne dla użytkowników (w postaci znacznie niższych rachunków za prąd) oraz korzyści społeczne, wyrażające się wysokim standardem życia.
Mniejsze zużycie energii podczas użytkowania domu pasywnego oznacza mniejsze oddziaływanie na środowisko w cyklu życiowym obiektu. Aby w pełni ustalić różnice pomiędzy oddziaływaniem na środowisko domu konwencjonalnego i pasywnego, należy dokonać pełnej analizy ich cykli życiowych.
 
Kinga Jackl


[1] http://ec.europa.eu/energy/demand/legislation/buildings_en.htm

[2] Na podstawie materiałów konferencyjnych KRES (Krajowy Ruch Ekologiczno- Społeczny) pt."Domy pasywne - mistrzowie oszczędzania energii", Warszawa, 2006.

[3] Mikołajczuk H. Parciński G., Wrońska I., 2006, Statystyka Elektroenergrtyki Polskiej, [za] Niezabitowski P., 2007, praca inżyniersterska: "Ocena oddziaływań na środowisko powstających w cyklu życiowym produktu w sektorze paliwowo-energetycznym", SGGW, Warszawa.

[4] Zwierzchowski R., przedstawiciel Krajowej Agencji Poszanowania Energii, prezentacja z dn. 28 maja 2007 podczas seminarium "Energooszczędne oświetlenie firmy Philips", Warszawa.

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Portal Budownictwa Pasywnego budownictwopasywne.pl to: domy pasywne , termomodernizacja , dom pasywny , budynki pasywne.
To także informacje i artykuły na tematy takie jak rekuperator , gruntowy wymiennik ciepła , ocieplanie oraz docieplanie i budynek pasywny.

Open source tools